Hindistan'da Z Kuşağı İsyanı: Hamam Böceği Partisi Düzeni Sarsıyor

Hindistan'da Z Kuşağı İsyanı: Hamam Böceği Partisi Düzeni Sarsıyor

Hindistan'da tıp sınavı skandalı ve gençlerin aşağılanması üzerine Abhijeet Dipke liderliğinde kurulan Hamam Böceği Halk Partisi (CJP), başkent Yeni Delhi başta olmak üzere tüm ülkede milyonlarca işsiz ve internet kullanıcısı gencin katılımıyla yaşlanan elit siyasete karşı kitlesel bir sivil itaatsizlik hareketi başlattı..

Siyaset dünyası, takım elbiseli yaşlı adamların, kürsülerden gençlere "nasıl yaşamaları gerektiğini" dikte ettiği o steril konfor alanından uzun süredir çıkamıyordu. Ancak Hindistan’da son birkaç aydır öyle bir hareket yaşanıyor ki, bu bayatlamış düzeni tam anlamıyla sarsıyor. Karşımızda adı ilk duyulduğunda bir komedi unsuru gibi duran, ancak arkasında milyonların öfkesini barındıran bir oluşum var: Hamam Böceği Halk Partisi (Cockroach Janta Party - CJP).

Hakaretten Doğan Mizahi Başkaldırı

Her şey Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı Surya Kant’ın, iş bulamayan ve sesini duyurmaya çalışan aktivist gençleri küçümseyerek "toplumun parazitleri" ve "hamam böcekleri" olarak nitelendirmesiyle başladı. Gücü elinde bulunduran yaşlı elitlerin, bir kuşağın gelecek kaygısını bu kadar hoyratça aşağılaması bardağı taşıran son damlaydı.

Bir halkla ilişkiler öğrencisi olan Abhijeet Dipke, bu hakareti iktidardaki BJP partisinin adıyla zekice harmanlayarak Cockroach Janta Party (CJP) platformuna dönüştürdü. "Nükleer patlamadan bile sağ çıkan hamam böcekleri gibi direneceğiz" diyen hareket, kısa sürede dijital bir çığa dönüştü.

Milyonların Takip Ettiği "Meme Siyaseti"

Hareket ilk kurulduğunda siyasi analistler ve geleneksel medya tarafından ciddiye alınmadı; hatta buna "sadece bir internet şakası" veya "meme siyaseti" denilerek geçiştirildi. Hükümet kanadı hareketi küçümsemeye çalıştı, hatta Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan CJP'yi "terör gruplarının B-takımı" ilan edecek kadar ileri gitti. Ancak bu küçümseme, yaşlı siyasetçilerin dijital dünyayı ve Gen Z'nin dinamiklerini ne kadar az anladığını bir kez daha kanıtladı.

CJP’nin Instagram hesabı sadece birkaç gün içinde 22 milyondan fazla takipçiye ulaşarak iktidar partisinin dijital gücünü geride bıraktı. Hükümetin hesapları ulusal güvenlik gerekçesiyle kapatma girişimleri de başarısız oldu.

Sanaldan Sokaklara: Büyük Patlama ve Başarılar

Bu dijital öfkeyi sokağa taşıyan asıl büyük kırılma ise tıp fakültelerine giriş sınavı olan NEET-UG sınav sorularının sızdırılması skandalı oldu. Milyonlarca gencin geleceğinin çalınması, usulsüzlükler ve bunun yarattığı stres nedeniyle intihar eden öğrenciler ülkeyi yasa boğdu.

CJP, işte bu noktada sanal bir parodi olmaktan çıkıp kitlesel bir sivil itaatsizlik hareketine dönüştü. Yeni Delhi’de parlamentoya yürümek isteyen on binlerce genç, polisin sert coplu ve göz yaşartıcı gazlı müdahalesiyle karşılaştı. Ancak hamam böceği kostümleri giyen, meydanlarda esprili pankartlar taşıyan ve kaçarken bile spor uygulamalarından koşu mesafesini paylaşıp "fit check" akımları yapan bu kuşak geri adım atmadı.

Neler başardılar?

• Hükümeti Masaya Oturttular: Hindistan Başbakanı Narendra Modi, normalde bu tarz eleştirilere doğrudan yanıt vermemesiyle bilinirken, protestoların büyümesi üzerine sınav sızıntılarına karışanları cezalandırmak için hızlı mahkemeler kurulacağını açıklamak zorunda kaldı.
• Geniş Çaplı Destek Topladılar: Ünlü aktivist ve eğitimci Sonam Wangchuk, gençlerin taleplerine destek vermek için tam 26 gün süren bir açlık grevi yürüttü. Ana muhalefet partileri bile gençlerin bu enerjisini görerek sokağa inmek ve onlara destek vermek zorunda kaldı.
• Resmi Görüşmeler Başladı: CJP liderleri, Eğitim Bakanı’nın istifası ve sınav sisteminin kökten reforme edilmesi talepleriyle hükümet bakanlarıyla doğrudan resmi müzakereler yürütüyor.

Dünyada Başka "Hamam Böcekleri" Var mı?

Siyasetin bu hicivsel, absürt ve esprili dille sarsılması aslında dünyaya yabancı bir durum değil. Geçmişte de sisteme kafa tutan benzer "parodi" veya başkaldırı hareketleri gördük:

• İzlanda - En İyi Parti (Best Party): 2010 yılında bir komedyen tarafından tamamen sistemle dalga geçmek amacıyla kuruldu ve başkent Reykjavik’in belediye başkanlığını kazandı. Şeffaflık ve yolsuzlukla mücadelede muazzam işler yaptılar.
• Ukrayna - Halkın Hizmetkarı: Volodimir Zelenski’nin bir televizyon dizisindeki parodi karakterinden doğan ve ardından gerçek bir siyasi güce dönüşen hareket, eski elitlerin siyaset sahnesinden silinmesinde en büyük roldü.
• Avustralya - Gergedan Partisi veya Birleşik Krallık’taki "Official Monster Raving Loony Party": Yıllardır seçimlerde absürt vaatlerle aday çıkararak geleneksel siyasetin ne kadar yapay ve gülünç olduğunu halkın yüzüne vuruyorlar.

Şimdi Nasıl Görünüyor ve Gelecek Ne Getirir?

Bana kalırsa, Hamam Böceği Halk Partisi’nin gelecekte resmi bir siyasi partiye dönüşüp dönüşmeyeceği ya da seçim başarısı kazanıp kazanamayacağı ikinci planda kalıyor. Asıl önemli olan, gençliğin elindeki en büyük silahı, yani mizahı ve dijital dayanışmayı, baskıcı ve yaşlanmış bir devlet aygıtına karşı nasıl bir kalkana dönüştürebildiğini göstermiş olmalarıdır.

Eski nesil siyasetçiler meydanlarda bağırıp çağırarak, korku salarak kitleleri yönetmeye alışkın. Ancak karşılarında cop yerken bile bunu bir Instagram 'reel' videosu içeriği haline getiren, korkuyu kahkahayla alt eden bir gençlik bulduklarında ne yapacaklarını şaşırıyorlar.

Hindistan’daki bu hamam böcekleri, ezilenlerin ve yok sayılanların sistemin çatlaklarından sızıp her yeri sarabileceğini tüm dünyaya kanıtladı. Siyaset artık sadece yaşlı ve takım elbiselilerin tekelinde değil; geleceğini geri isteyen "hamam böceklerinin" ellerinde şekilleniyor.

Yazar: Mahmud Senih Çorbalı